Tymoteusz Stałkowski

 

Stałkowski Tymoteusz

przodownik Policji Państwowej

Tymoteusz Stałkowski – starszy posterunkowy PP, urodził się 23 stycznia 1898 roku w Szamowie, wsi położonej w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia, województwie łódzkim. Był synem Jana Stałkowskiego i Stanisławy z domu Starczyńskiej. Ojciec od lat zarabiał na życie, prowadząc miejscową kuźnię w Szamowie. Małżeństwo Stałkowskich w przeciągu dekady dochowało się pięciu synów: Czesława Wawrzyńca (1893), Kazimierza (1895), Tymoteusza (1898), Piotra (1900) oraz Teofila (1903). Piotr zmarł jeszcze jako dziecko w 1904 roku. Tymoteusz Stałkowski ukończył szkołę powszechną w Kutnie.

W listopadzie 1918 roku, jako dwudziestolatek podjął służbę w charakterze gońca w Komendzie MM w Kutnie. We wrześniu 1920 roku wstąpił do WP. W marcu 1922 roku został przyjęty do PP i skierowany do I Okręgu PP województwa warszawskiego, z którym na lata została związana jego policyjna służba. Ukończył kurs policyjny po którym otrzymał stopień posterunkowego. Został skierowany do Posterunku PP w Gostyninie w powiecie gostynińskim. W styczniu 1935 roku posterunkowy Stałkowski otrzymał awans do stopnia starszego posterunkowego PP.

W grudniu 1935 roku, starszy posterunkowy PP Tymoteusz Stałkowski zawarł związek małżeński w rodzinnej miejscowości Szamów, w parafii Witonia z Eugenią z Koralewskich. Mieli dwóch synów: Zdzisława i Jana. W październiku 1936 roku, otrzymał funkcję zastępcy komendanta Posterunku PP w Gostyninie.

Po wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 roku, zgodnie z otrzymanym rozkazem ewakuował się wraz z obsadą personalną Posterunku oraz komendy Powiatowej PP na wschód kraju do punktu koncentracji. Po wkroczeniu NKWD na terytorium II RP, został aresztowany i wraz z innymi policjantami trafił do obozu w Ostaszkowie na terenie Rosji sowieckiej. Przebywał w nim do kwietnia 1940 roku, kiedy wraz z grupą jeńców został wywieziony z obozu w Ostaszkowie do Kalinina (obecnie Twer). Znalazł się na liście transportowej z datą 14 kwietnia 1940 roku. W Kalininie został stracony w piwnicach siedziby Obwodowego Zarządu NKWD. Jego ciało przetransportowano do lasu obok wsi Miednoje i wrzucono do zbiorowego dołu śmierci. Dzisiaj spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje, miejscu godnego pochówku prawie 6,5 tysiąca przedstawicieli służb mundurowych II RP w tym Policji Państwowej, Policji Województwa Śląskiego, Straży Więziennej, KOP i Służby Granicznej.

St. post. Tymoteusz Stałkowski ok. 1930 roku.
Źródło: Księga Cmentarna Miednoje tom 2

ŹRÓDŁA I OPRACOWANIA: Miednoje, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje, Rada Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa, Warszawa 2006, tom II s. 850; Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, Warszawa 1991 s. 352, Lista wywozowa z 14.04.1940 r., 030/1, poz. 91, numer sprawy 1681 s. 834; Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji RP. Rosyjskie Państwowe Archiwum Wojskowe FR, Naznaczeni piętnem Ostaszkowa. Wykazy jeńców obozu ostaszkowskiego i ich rodzin, oprac. Zuzanna Gajowniczek i Bernadetta Gronek, Warszawa 2000, s. 357; Czesław Widelski, Andrzej Olewnik, Katyńczycy Ziemi Kutnowskiej, Kutno 1993; Michał Krzysztof Wykowski, panstwowa policja.pl/aktualnosci (dostęp 01.04.2019); Zdzisław Peszkowski, Stanisław Kalendars Ostaszków 2000, Łódź, Warszawa 2000; Tymoteusz Stałkowski w nekropole.info (dostęp 26.03.2019); www.katedrapolowa.pl Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie (dostęp 20.04.2020). Materiały na podstawie relacji żony, Eugenii Stalkowskiej, przekazała Rodzina Katyńska w Bydgoszczy. Oparto na publikacji Katyń 1940 pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego, Danuty Rumfeld, Krzysztofa Sidorkiewicza, Bydgoszcz 1995

Starszy posterunkowy PP Tymoteusz Stałkowski za swoją służbę państwową, został odznaczony Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918 – 1921 (1929), Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928) oraz Brązowym Medalem Za Długoletnią Służbę. Posiadał także Państwową Odznakę Sportową. Postanowieniem Prezydenta RP z października 2007 roku, został pośmiertnie mianowany na pierwszy stopień policyjny w przedwojennej PP – aspiranta.

12 czerwca 2013 roku na terenie Liceum Ogólnokształcącego PUL im. Tadeusza Kościuszki w Gostyninie został posadzony Dąb Pamięci poświęcony aspirantowi PP Tymoteuszowi Stałkowskiemu. Uroczystość poprzedzona została spotkaniem w Miejskim Centrum Kultury w Gostyninie, gdzie obok wystąpień okolicznościowych, została zaprezentowana szerokiej publiczności etiuda patriotyczno – historyczna „Miednoje 1940” w reżyserii insp. Grzegorza Jacha, poprzedzona wystąpieniem autora.

Poeta Krzysztof Cezary Buszman napisał na tę okoliczność wiersz „Pieśń ciszy”, poświęcony pamięci aspiranta PP Tymoteusza Stałkowskiego i recytował podczas uroczystości.

„Jest w nas pamięci taka miara
Na której straży dzisiaj stoję
Jak ptaki, które w drzew konarach
Ciszą – śpiewają pieśń w Miednoje!

Pieśń, co jest prawdą o człowieku
Której historia nie zakłamie
Bo czasem kilka długich sekund
Zmienia się w serca wieczną pamięć”